{"id":207,"date":"2009-07-12T16:55:36","date_gmt":"2009-07-12T14:55:36","guid":{"rendered":"http:\/\/www.zabawki.org\/?p=207"},"modified":"2009-07-12T16:55:36","modified_gmt":"2009-07-12T14:55:36","slug":"klocki-tylko-zabawka-czy-az-zabawka","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.zabawki.org\/index.php\/klocki-tylko-zabawka-czy-az-zabawka\/","title":{"rendered":"Klocki: tylko zabawka czy a\u017c zabawka?"},"content":{"rendered":"<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.zabawki.org\/wp-content\/uploads\/2009\/06\/klocki.jpg\" alt=\"klocki\" title=\"klocki\" width=\"100\" height=\"131\" class=\"alignnone size-full wp-image-49\" \/><\/p>\n<p>Klocki s\u0105 niedocenian\u0105 zabawk\u0105. Wydaje si\u0119, \u017ce nie mo\u017cna z nimi zbyt wiele zrobi\u0107, \u017ce nadaj\u0105 si\u0119 tylko do budowania, przewo\u017cenia kolejk\u0105 czy samochodem i odgrywania roli krakersa albo innej potrawy dla lalek. Jednak nic bardziej mylnego. Klocki to zabawka uniwersalna, kt\u00f3ra pomo\u017ce np. przy nauce podstaw matematyki.<\/p>\n<p><!--more--><\/p>\n<p>Bawi\u0105c si\u0119 klockami, maluch mo\u017ce poznawa\u0107 kolory i kszta\u0142ty. Klocki nie musz\u0105 by\u0107 przecie\u017c sze\u015bcianami albo prostok\u0105tami. \u0106wiczy te\u017c por\u00f3wnywanie (kt\u00f3ry jest wi\u0119kszy, a kt\u00f3ry mniejszy?), klasyfikowanie (ile widzisz czerwonych klock\u00f3w?, kt\u00f3ra wie\u017ca jest zbudowana z 3 klock\u00f3w?), liczenie i podstawowe dzia\u0142ania matematyczne (proste dodawanie i odejmowanie), relacje przestrzenne (podaj mi klocek, kt\u00f3ry le\u017cy na prawo od sto\u0142u, nad ksi\u0105\u017ck\u0105 itp.), analiz\u0119 i syntez\u0119 wzrokow\u0105 (zale\u017cno\u015bci mi\u0119dzy elementami sk\u0142adowymi a ca\u0142o\u015bci\u0105). Dziecko mo\u017ce te\u017c popu\u015bci\u0107 wodze fantazji i swobodnie wypr\u00f3bowywa\u0107 swoje pomys\u0142y konstrukcyjne. Gdy domek kilka razy si\u0119 zawali, brzd\u0105c zapami\u0119ta to i w przysz\u0142o\u015bci by\u0107 mo\u017ce nie wybuchnie p\u0142aczem w podobnej sytuacji. Oswoi si\u0119 z b\u0142\u0119dami.<\/p>\n<p>Bawi\u0105c si\u0119 ma\u0142ymi klockami, dziecko \u0107wiczy chwytanie oraz koordynacj\u0119 oko-r\u0119ka. Ustawianie jednego przedmiotu na drugim pojawia si\u0119 ok. 15. miesi\u0105ca \u017cycia, a przed 18. wie\u017cyczki powi\u0119kszaj\u0105 si\u0119 o kolejny klocek (s\u0105 ju\u017c tr\u00f3jelementowe). Przedszkolaki potrafi\u0105 zbudowa\u0107 wie\u017c\u0119 z 6 klock\u00f3w.<\/p>\n<p><\/p>\n<p>Pisanie i czytanie z klockami? Czemu nie&#8230; Wystarczy wzi\u0105\u0107 flamastry, kredki albo o\u0142\u00f3wek i podpisa\u0107 bloczki malucha, oznaczy\u0107 je symbolami, literami czy cyframi. Przed rozpocz\u0119ciem budowy mo\u017cna narysowa\u0107 jak prawdziwy in\u017cynier plan, mo\u017cna te\u017c uwieczni\u0107 uko\u0144czony w\u0142a\u015bnie przepi\u0119kny pa\u0142ac. Niekt\u00f3re klocki maj\u0105 na \u015bciankach naklejone cyfry, litery oraz fragmenty obrazk\u00f3w. Warto to wykorzysta\u0107 i w zale\u017cno\u015bci od tego, na co dziecko ma w danym momencie ochot\u0119, pogra\u0107 w liczenie, uk\u0142adanie wyraz\u00f3w lub konika. Omijanie drogocennych budowli z klock\u00f3w poprawia, jak twierdz\u0105 specjali\u015bci, r\u00f3wnowag\u0119 i \u015bwiadomo\u015b\u0107 zale\u017cno\u015bci przestrzennych.<\/p>\n<p>[smartads]<\/p>\n<p>Zabawa klockami z rodzicami, rodze\u0144stwem czy kolegami uczy dzielenia si\u0119 i wsp\u00f3\u0142dzia\u0142ania (zachowania kooperacyjne nasilaj\u0105 si\u0119, gdy, przynajmniej na pocz\u0105tku, zapewnimy wi\u0119ksz\u0105 liczb\u0119 klock\u00f3w). Mo\u017ce tak\u017ce u\u015bwiadomi\u0107, \u017ce r\u00f3\u017cni ludzie maj\u0105 r\u00f3\u017cne pomys\u0142y i wcale nie musz\u0105 si\u0119 zachwyca\u0107 projektem bajkowego latawca.<\/p>\n<p>Zbudowanie metrowej wie\u017cy napawa dziecko dum\u0105, umacnia jego poczucie sprawstwa. Psycholodzy twierdz\u0105, \u017ce ze wzgl\u0119du na zr\u00f3wnowa\u017cenie liczby pora\u017cek i sukces\u00f3w klocki s\u0105 idealnym sposobem budowania i umacniania samooceny. Konstrukcje z klock\u00f3w stanowi\u0105 cz\u0119sto element wymy\u015blonych \u015bwiat\u00f3w, przez co umo\u017cliwiaj\u0105 wyra\u017canie uczu\u0107.<\/p>\n<p>Podczas zabawy klockami warto z dzieckiem rozmawia\u0107. Nie chodzi tylko o podtrzymywanie kontaktu, ale o wspomaganie rozwoju. Warto podpowiedzie\u0107, jak wcisn\u0105\u0107 chor\u0105giewk\u0119 na samym czubku, aby konstrukcja si\u0119 nie zawali\u0142a. Zach\u0119caj\u0105c malucha do opowiadania o tym, co robi czy zrobi\u0142, rodzice rozszerzaj\u0105 jego rozumienie sytuacji. Je\u015bli brzd\u0105c wybudowa\u0142 ogromny biurowiec bez drzwi, nie zaszkodzi np. zapyta\u0107, kt\u00f3r\u0119dy pracownicy dostan\u0105 si\u0119 do budynku. Pytania pobudzaj\u0105 te\u017c kreatywno\u015b\u0107.<\/p>\n<p>[smartads]<\/p>\n<p>Dzieci ucz\u0105 si\u0119 lepiej, je\u015bli mog\u0105 by\u0107 aktywne. Gdy chcesz wyt\u0142umaczy\u0107, na czym polega wyprzedzanie, nie zachowuj si\u0119 jak wyk\u0142adowca, pos\u0142u\u017c si\u0119 klockami. Pozw\u00f3l maluchowi przesuwa\u0107 je razem z tob\u0105, a wszystko na pewno lepiej zapadnie mu w pami\u0119\u0107.<\/p>\n<p><!--nextpage--><br \/>\n<strong>Etapy rozwojowe zabawy klockami<\/strong><br \/>\n<br \/>\nW 1958 roku Eleanor Robinson opisa\u0142a, w jaki spos\u00f3b zmienia si\u0119 zabawa klockami u dzieci w wieku od 3 do 6 lat:<\/p>\n<ul>\n<li>ustawianie jednych na drugich, tworzenie serii;<\/li>\n<li>proste budowle;<\/li>\n<li>struktury zamkni\u0119te;<\/li>\n<li>zadaszone budynki;<\/li>\n<li>symetryczne i zr\u00f3wnowa\u017cone budynki;<\/li>\n<li>z\u0142o\u017cone, bogate w szczeg\u00f3\u0142y struktury.<\/li>\n<\/ul>\n<p>[smartads]<\/p>\n<p>Od zawsze zabawy konstrukcyjne uznawano za domen\u0119 ch\u0142opc\u00f3w. Okazuje si\u0119 jednak, \u017ce to niezupe\u0142nie prawda. Je\u015bli dziewczynki zach\u0119ca si\u0119 do zabawy klockami, daje im si\u0119 czas i\/lub miejsce do budowania, wypadaj\u0105 co najmniej nie gorzej od ch\u0142opc\u00f3w (Kenneth Moyer i B. Von Haller Gilner, 1956). Badania wykaza\u0142y, \u017ce dziewczynki cz\u0119\u015bciej anga\u017cuj\u0105 si\u0119 w konstruowanie ni\u017cszych, ale zamkni\u0119tych konstrukcji, ch\u0142opcy buduj\u0105 natomiast wysokie struktury.<\/p>\n<p>Od pewnego wieku zabawa klockami zaczyna by\u0107 postrzegana jako zbyt dzieci\u0119ca. Dlatego trudno spotka\u0107 ucznia szko\u0142y podstawowej, kt\u00f3ry przyzna\u0142by si\u0119 do takiego sposobu sp\u0119dzania wolnego czasu, chyba \u017ce chodzi o klocki lego.<\/p>\n<p><strong>S\u0142\u00f3w kilka o historii klock\u00f3w<\/strong><\/p>\n<p>Klocki by\u0142y o wiele popularniejsze w przesz\u0142o\u015bci. Obecnie rodzice cz\u0119\u015bciej kupuj\u0105 konsole do gier wideo czy inne zdobycze nowoczesnych technologii. Jest to jednak swego rodzaju pu\u0142apka, poniewa\u017c na ekranie komputera widzimy dwuwymiarowe obiekty, a klocki pobudza\u0142y kreatywno\u015b\u0107 i wyobra\u017ani\u0119 przestrzenn\u0105. Pierwsze wzmianki o klockach pojawiaj\u0105 si\u0119 pod koniec XVII wieku w pracy angielskiego filozofa i nauczyciela Johna Locke?a. W swoim dziele &#8222;Kilka my\u015bli o edukacji&#8221; wspomina o wielu zabawkach edukacyjnych, w tym o tzw. klockach alfabetycznych (z literkami).<\/p>\n<p>[smartads]<\/p>\n<p>Pod koniec XIX wieku klocki sta\u0142y si\u0119 jedn\u0105 z najbardziej popularnych zabawek Europy i Stan\u00f3w Zjednoczonych. Przemys\u0142 &#8222;klockowy&#8221; Ameryki zdominowa\u0142a rodzina Crandall\u00f3w, kt\u00f3ra opracowa\u0142a bloczki z zaczepami. W 1881 roku opatentowano tzw. Nesting Blocks, czyli zestaw umieszczanych w sobie coraz mniejszych klock\u00f3w. Do dzi\u015b ciesz\u0105 si\u0119 one spor\u0105 popularno\u015bci\u0105.<\/p>\n<p>Wiek XX to stulecie wzrostu zainteresowania psychologi\u0105 i rozwojem dziecka. Wed\u0142ug wielu edukator\u00f3w, mi\u0119dzy innymi W\u0142oszki Marii Montessori (1870-1952), zabawki powinny pomaga\u0107 w nauce obserwacji, por\u00f3wnywania, wydawania opinii i s\u0105d\u00f3w, podejmowania decyzji oraz wnioskowania. Dlatego te\u017c Montessori wykorzysta\u0142a klocki w swoim systemie nauczania. Z 10 r\u00f3\u017cnej wielko\u015bci klock\u00f3w (d\u0142ugo\u015b\u0107 ich boku wynosi od 10 do 1 cm) dziecko ma wybudowa\u0107 wie\u017c\u0119.<\/p>\n<p>Czy klocki to tylko zabawka, czy a\u017c zabawka? Chyba jednak to drugie. Na pewno za\u015b s\u0142u\u017cy\u0142y wielu pokoleniom, a po przej\u015bciu kilku metamorfoz pos\u0142u\u017c\u0105 jeszcze nast\u0119pnym&#8230;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Klocki s\u0105 niedocenian\u0105 zabawk\u0105. Wydaje si\u0119, \u017ce nie mo\u017cna z nimi zbyt wiele zrobi\u0107, \u017ce nadaj\u0105 si\u0119 tylko do budowania, przewo\u017cenia kolejk\u0105 czy samochodem i odgrywania roli krakersa albo innej potrawy dla lalek. Jednak nic bardziej mylnego. Klocki to zabawka uniwersalna, kt\u00f3ra pomo\u017ce np. przy nauce podstaw matematyki.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[25,10,11],"tags":[41,42,16,138,136],"class_list":["post-207","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-edukacja","category-rozwoj-dziecka","category-zabawa","tag-badania","tag-historia-zabawek","tag-klocki","tag-rozwoj-dziecka","tag-zabawki"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.zabawki.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/207","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.zabawki.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.zabawki.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.zabawki.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.zabawki.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=207"}],"version-history":[{"count":4,"href":"http:\/\/www.zabawki.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/207\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":288,"href":"http:\/\/www.zabawki.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/207\/revisions\/288"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.zabawki.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=207"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.zabawki.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=207"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.zabawki.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=207"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}