![\"koszyk\"](\"http:\/\/www.zabawki.org\/wp-content\/uploads\/2009\/06\/koszyk.jpg\" "\\"koszyk\\"")
<\/p>\n<\/p>\n
Zasypujemy dzieci zabawkami, prezentami, chc\u0105c zapewni\u0107 im to, o czym sami w dzieci\u0144stwie mogli\u015bmy tylko pomarzy\u0107. Czasem tak\u017ce z poczucia winy, \u017ce nie mamy dla nich do\u015b\u0107 czasu. Cz\u0119sto zapominamy jednak, \u017ce nadmiar zabawek mo\u017ce by\u0107 szkodliwy dla rozwoju ma\u0142ego cz\u0142owieka. Co do tego nie mam \u017cadnych w\u0105tpliwo\u015bci. Dla naszych czas\u00f3w charakterystyczne s\u0105 marnotrawstwo i zach\u0142anno\u015b\u0107. Najpierw chcemy mie\u0107 bardzo wiele, a potem nie przywi\u0105zujemy do tego \u017cadnej wagi. W przypadku dzieci taka postawa nie jest niczym nowym. To zupe\u0142nie naturalne, \u017ce s\u0105 one tym bardziej zadowolone, im wi\u0119cej mog\u0105 dla siebie wytargowa\u0107 i im wi\u0119cej skarb\u00f3w zgromadzi\u0107. Jednak naszym obowi\u0105zkiem jest pom\u00f3c im z tego wyrosn\u0105\u0107. Kiedy\u015b rodzice lepiej si\u0119 z niego wywi\u0105zywali. Zwykle sami mogli by\u0107 przyk\u0142adem na to, \u017ce doros\u0142y, odpowiedzialny cz\u0142owiek umie sobie odmawia\u0107 przyjemno\u015bci. Dzisiaj rodzice cz\u0119sto zachowuj\u0105 si\u0119 jak dzieci – skacz\u0105 z jednej rzeczy na drug\u0105, troch\u0119 si\u0119 ni\u0105 pobawi\u0105, a potem porzucaj\u0105. Trudno si\u0119 wi\u0119c dziwi\u0107, \u017ce nie razi ich postawa konsumpcyjna potomstwa. <\/p>\n
<\/p>\n
Kiedy rodzice si\u0119 zmienili? Pierwszy raz za Gierka, kt\u00f3ry za zagraniczne po\u017cyczki zaopatrzy\u0142 nasze sklepy w przedmioty nie zawsze najbardziej warto\u015bciowe czy potrzebne. Wtedy pojawi\u0142o si\u0119 tak\u017ce sporo zabawek i dzieci\u0119cych ubranek, a razem z nimi konkurencja. Mi\u0119dzy mamami o to, czyje dziecko jest lepiej ubrane, a mi\u0119dzy ojcami – czyje ma lepsze zabawki. Rz\u0105dy Gierka to tak\u017ce czasy pierwszych zabawek konsumpcyjnych. Drugi moment prze\u0142omowy to upadek komunizmu. <\/p>\n
[smartads]<\/p>\n
Zabawka konsumpcyjna? To zabawka, kt\u00f3ra daje poczucie dobrobytu. Jest drobnym luksusem, a jej posiadanie budzi w innych zazdro\u015b\u0107. Zwykle nie jest, ani naprawd\u0119 potrzebna, ani rozwijaj\u0105ca. Chocia\u017c zdarzaj\u0105 si\u0119 wyj\u0105tki, jak np. bardzo dobre dla rozwoju dziecka klocki Lego – jedna z najwa\u017cniejszych zabawek konsumpcyjnych epoki Gierka. Jednak ju\u017c w przypadku szalenie po\u017c\u0105danej tu\u017c po upadku komunizmu Barbie trudno m\u00f3wi\u0107 o walorach edukacyjnych. Jeszcze dop\u00f3ki chodzi\u0142o o jedn\u0105 lalk\u0119, dla kt\u00f3rej dziewczynka budowa\u0142a \u015bwiat, dop\u00f3ty mo\u017cna to by\u0142o uzna\u0107 za w miar\u0119 rozwijaj\u0105c\u0105 zabawk\u0119, ale zazwyczaj obiektem marze\u0144 by\u0142a ca\u0142a kolekcja. Posiadanie jej mo\u017cna ju\u017c uzna\u0107 za epatowanie dostatkiem i chwalenie si\u0119 rzeczami zb\u0119dnymi. Jaka bowiem jest korzy\u015b\u0107 z pi\u0119ciu niemal takich samych lalek, z kt\u00f3rych ka\u017cda ma na imi\u0119 Barbie? To przecie\u017c powielanie tego samego wzorca po wielokro\u0107, dow\u00f3d st\u0119pienia wyobra\u017ani.<\/p>\n
<\/p>\n
Nie nale\u017cy dziecku kupowa\u0107 zabawek? Oczywi\u015bcie takie twierdzenie jest b\u0142\u0119dne. Je\u015bli dziecko \u017cyje w spo\u0142ecze\u0144stwie konsumpcyjnym musi mie\u0107 konsumpcyjne zabawki. W przeciwnym razie b\u0119dzie mia\u0142o ogromne poczucie krzywdy. Od tego, jakie zabawki posiada, zale\u017cy przecie\u017c jego pozycja w\u015br\u00f3d r\u00f3wie\u015bnik\u00f3w, a zatem tak\u017ce poczucie w\u0142asnej warto\u015bci. Nie powinni\u015bmy jednak kupowa\u0107 wszystkich modnych przedmiot\u00f3w, o jakie dziecko poprosi. Najlepiej wybra\u0107 razem z nim jeden rodzaj takiej konsumpcyjnej zabawki – co\u015b, o czym ono marzy, a my uwa\u017camy to za rozwijaj\u0105ce, a potem wr\u0119cz zasypa\u0107 tym malca. Tak by mia\u0142 poczucie, \u017ce ma np. najlepsz\u0105 w klasie kolekcj\u0119 Lego. Kiedy ju\u017c to zrobimy, mo\u017cemy mu spokojnie t\u0142umaczy\u0107, \u017ce na inne modne zabawki nie mamy ju\u017c pieni\u0119dzy.<\/p>\n
[smartads]<\/p>\n
A mo\u017ce kupowa\u0107 mu wszystko, o co prosi? Nie. To by\u0142oby szkodliwe dla jego rozwoju emocjonalnego. Grozi\u0142oby utrwaleniem takiego oto schematu: najpierw dziecko bardzo chce co\u015b mie\u0107, potem szybko si\u0119 tym rozczarowuje i po chwili porzuca. A wtedy nie mia\u0142oby okazji nauczy\u0107 si\u0119 zaanga\u017cowania ani konsekwencji. Nie b\u0119dzie umia\u0142o si\u0119 skupi\u0107 na \u017cadnej czynno\u015bci ani rozwija\u0107 swoich pasji. A jak troch\u0119 podro\u015bnie, poprosi np. o pi\u0119\u0107 czerwonych rybek, by po trzech dniach o\u015bwiadczy\u0107: „Ju\u017c nie chc\u0119 czerwonych, teraz chc\u0119 \u017c\u00f3\u0142te”. No i jeste\u015bmy w kropce. Poza tym dziecko, kt\u00f3re ma za du\u017co zabawek, traci umiej\u0119tno\u015b\u0107 odr\u00f3\u017cniania tych warto\u015bciowych od bezu\u017cytecznych, bo zanim b\u0119dzie mia\u0142o okazj\u0119 to zrobi\u0107, wszystkie ju\u017c zd\u0105\u017c\u0105 mu si\u0119 znudzi\u0107. A jak twierdzi\u0142 Arystoteles, rozw\u00f3j wewn\u0119trzny polega w\u0142a\u015bnie na coraz subtelniejszym wyodr\u0119bnianiu rozmaitych kategorii spo\u015br\u00f3d rzeczy, kt\u00f3re wydawa\u0142y si\u0119 zrazu jednorodne.<\/p>\n
Jakie zabawki warto kupowa\u0107? Takie, kt\u00f3re wzmacniaj\u0105 t\u0119 nies\u0142ychan\u0105 dzieci\u0119c\u0105 zdolno\u015b\u0107 uciekania z realnego \u015bwiata w \u015bwiat u\u0142udy i zach\u0119caj\u0105 do tworzenia w\u0142asnej rzeczywisto\u015bci. Te, kt\u00f3re rozwijaj\u0105 inteligencj\u0119, pomys\u0142owo\u015b\u0107, wyobra\u017ani\u0119 przestrzenn\u0105 i techniczn\u0105, poczucie estetyki oraz zdolno\u015bci manualne. Poza tym wa\u017cne jest, by dziecko mia\u0142o w\u015br\u00f3d zabawek swoje drugie ja. Jedn\u0105 czy dwie takie, z kt\u00f3rymi \u015bpi, z kt\u00f3rymi rozmawia.<\/p>\n
<\/p>\n
Nie zapominajmy jednak, \u017ce nie chodzi tylko o to, by da\u0107 dziecku odpowiedni prezent, ale tak\u017ce, by si\u0119 nim wsp\u00f3lnie cieszy\u0107. Zabawka powinna u\u0142atwia\u0107 dziecku nawi\u0105zywanie kontakt\u00f3w z r\u00f3wie\u015bnikami albo z doros\u0142ymi. Tymczasem wielu rodzic\u00f3w traktuje j\u0105 jak fant, kt\u00f3ry pozwala wykupi\u0107 si\u0119 od jego absorbuj\u0105cej obecno\u015bci. A p\u00f3\u017aniej wzajemnie komplementuj\u0105 swoje dzieci: „Ach, jaka to mi\u0142a dziewczynka, w og\u00f3le jej nie s\u0142ycha\u0107”, „Ach, jaki grzeczny ch\u0142opczyk. Zupe\u0142nie jakby go nie by\u0142o”. Cz\u0119sto rodzice kupuj\u0105 dziecku wiele zabawek w\u0142a\u015bnie, dlatego, \u017ce nie s\u0105 w stanie po\u015bwi\u0119ci\u0107 mu wiele czasu. Z poczucia winy. Je\u015bli matka musi pracowa\u0107 sze\u015b\u0107 dni w tygodniu, to usi\u0142uje t\u0119 swoj\u0105 nieobecno\u015b\u0107 jako\u015b dziecku os\u0142odzi\u0107. Czasem rzeczywi\u015bcie nie ma innego wyj\u015bcia – zabawki musz\u0105 zast\u0119powa\u0107 rodzic\u00f3w. Jednak, je\u015bli te zakupy wynikaj\u0105 jedynie z wygodnictwa, pragnienia, by dziecko zaj\u0119\u0142o si\u0119 sob\u0105 i nie zawraca\u0142o g\u0142owy rodzicom, to jest to karygodne. Nie powinni\u015bmy dawa\u0107 dzieciom coraz to nowych rzeczy, zamiast swojego czasu i uwagi, tak jak nie powinni\u015bmy kupowa\u0107 im niew\u0142a\u015bciwych zabawek.<\/p>\n
[smartads]<\/p>\n
Jakie zabawki s\u0105 niew\u0142a\u015bciwe? Bardzo drogie, a przy tym takie, kt\u00f3re \u0142atwo zepsu\u0107, niedaj\u0105ce prostej zmys\u0142owej przyjemno\u015bci, tylko poczucie triumfu, \u017ce ma si\u0119 co\u015b, co dodaje splendoru, np. du\u017ce metalowe Porsche. Marka samochodzika jest wa\u017cna wy\u0142\u0105cznie dla jego rodzic\u00f3w, wi\u0119c t\u0142umaczenie dziecku dlaczego powinno cieszy\u0107 si\u0119 z tego, \u017ce ma w\u0142a\u015bnie Porsche jest demoralizuj\u0105ce. Niegodne polecenia s\u0105 te\u017c zabawki, kt\u00f3re wiele rzeczy robi\u0105 same i takie, kt\u00f3rymi mo\u017cna bawi\u0107 si\u0119 w jeden okre\u015blony spos\u00f3b, a wi\u0119c nie daj\u0105ce \u017cadnego pola dla wyobra\u017ani. Najbardziej szkodliwe s\u0105 puzzle. W zabawie nimi wszystko prowadzi do jednego celu. Ich uk\u0142adanie wymaga pedanterii i mechanicznego wykonywania pewnych czynno\u015bci. Tym mo\u017ce zajmowa\u0107 si\u0119 automat, a nie \u017cywa istota. Sadzaj\u0105c dziecko przed puzzlami, uczymy je spogl\u0105dania na \u015bwiat tylko z jednej strony, uznawania jakiego\u015b rozwi\u0105zania za jedyne mo\u017cliwe. A p\u00f3\u017aniej b\u0119dzie przekonane, \u017ce z ka\u017cdej sytuacji istnieje tylko jedno wyj\u015bcie, a w ka\u017cdym sporze – jedna bezwzgl\u0119dna racja. Dzieci naprawd\u0119 maj\u0105 wielk\u0105 zdolno\u015b\u0107 do wyci\u0105gania takich daleko id\u0105cych wniosk\u00f3w.<\/p>\n
Co mamy zrobi\u0107, je\u015bli w\u0142a\u015bnie takimi zabawkami w ogromnych ilo\u015bciach zasypuj\u0105 nasze dzieci ich dziadkowie? Najlepiej wcze\u015bniej ustali\u0107 z nimi, jaki prezent b\u0119dzie dla dziecka najlepszy. Mo\u017cna te\u017c zapewni\u0107 dziadk\u00f3w, \u017ce podarunek w postaci tabliczki czekolady zupe\u0142nie wystarczy. A mo\u017ce jakim\u015b sposobem na ograniczenie ilo\u015bci zabawek jest dawanie dziecku prezent\u00f3w tylko z jakiej\u015b okazji, np. na imieniny czy Dzie\u0144 Dziecka.<\/p>\n
<\/p>\n
Nie powinno by\u0107 pewne, \u017ce przyjdzie do niego Miko\u0142aj? Powinno. Chodzi o to, \u017ce tych \u015bwi\u0105t w kalendarzu wci\u0105\u017c przybywa, a dzieci staj\u0105 si\u0119 coraz bardziej wymagaj\u0105ce. S\u0105 przekonane, \u017ce na Dzie\u0144 Dziecka musz\u0105 dosta\u0107 du\u017co drogich prezent\u00f3w. Moje dzieci by\u0142y nauczone, \u017ce Miko\u0142aj przynosi\u0142 drobiazgi, a tatu\u015b naprawd\u0119 warto\u015bciowe rzeczy. I tatu\u015b dawa\u0142 prezenty wtedy, gdy dziecko by\u0142o grzeczne albo smutne i prezent by\u0142 mu naprawd\u0119 potrzebny. Czasami tak\u017ce wtedy, gdy akurat trafi\u0142 na co\u015b \u0142adnego. No i dziecko mia\u0142o niespodziank\u0119, dowiadywa\u0142o si\u0119, \u017ce w \u017cyciu los odgrywa wa\u017cn\u0105 rol\u0119, ale tak\u017ce – \u017ce je\u015bli zachowywa\u0142o si\u0119 niegrzecznie, to tacie nawet do g\u0142owy nie przyjdzie przechodzi\u0107 ko\u0142o sklepu z zabawkami. <\/p>\n
[smartads]<\/p>\n
Kupowanie ich w nagrod\u0119 jest w\u0142a\u015bciwe? Tak. Powinni\u015bmy wspiera\u0107 dobre zachowanie – nie tylko daj\u0105c zabawk\u0119, ale te\u017c np. organizuj\u0105c wypraw\u0119 do zoo. Dziecku mo\u017cna te\u017c obieca\u0107 w nagrod\u0119 co\u015b, na co si\u0119 b\u0119dzie d\u0142ugo cieszy\u0107, co zaprz\u0105tnie jego wyobra\u017ani\u0119, pobudzi marzenia i plany. Na przyk\u0142ad rower. Je\u015bli dostanie go znienacka, to jest ryzyko, \u017ce nie b\u0119dzie wiedzia\u0142o, co z nim robi\u0107. Wsi\u0105dzie, zrobi k\u00f3\u0142ko, a potem mo\u017ce nawet rzuci w k\u0105t. Co innego, je\u015bli wcze\u015bniej wsp\u00f3lnie opracujemy trasy, zastanowimy si\u0119, czy na wycieczk\u0119 zabierzemy kanapki, czy raczej na miejscu kupimy gor\u0105ce kie\u0142baski, ustalimy, z kim wybierzemy si\u0119 na przeja\u017cd\u017ck\u0119 itd. Po takich przygotowaniach rower sprawi dziecku prawdziw\u0105 rado\u015b\u0107. Prezentami tej samej kategorii s\u0105 te\u017c rybki czy pies. Na ich przybycie r\u00f3wnie\u017c powinno by\u0107 przygotowane, no i wystarczaj\u0105co du\u017ce, by wzi\u0105\u0107 na siebie odpowiedzialno\u015b\u0107, jaka wi\u0105\u017ce si\u0119 z posiadaniem \u017cywego stworzenia. To znaczy, \u017ce ju\u017c wcze\u015bniej powinno mie\u0107 jakie\u015b obowi\u0105zki, poczynaj\u0105c od sprz\u0105tania swoich klock\u00f3w czy lalek.<\/p>\n
[smartads]<\/p>\n
Dlaczego to takie wa\u017cne, by dziecko nauczy\u0142o si\u0119 dba\u0107 o porz\u0105dek? Dlatego, \u017ceby nie wyros\u0142o na ba\u0142aganiarza, czyli osob\u0119, kt\u00f3ra nie tylko nie sprz\u0105ta po sobie, ale te\u017c nie potrafi niczego doprowadzi\u0107 do ko\u0144ca i jest niesystematyczna. Dzieci cz\u0119sto nie chc\u0105 sprz\u0105ta\u0107, a nawet je\u015bli ju\u017c zaczn\u0105 to robi\u0107, po wrzuceniu dw\u00f3ch klock\u00f3w do pude\u0142ka m\u00f3wi\u0105: „ju\u017c dosy\u0107, jestem zm\u0119czony.” Wtedy trzeba odpowiedzie\u0107: „jak jeste\u015b zm\u0119czony, to sobie odpocznij, ale pami\u0119taj, \u017ce swojej pracy nie wykona\u0142e\u015b. Na drugi raz nie b\u0119dziesz si\u0119 tak d\u0142ugo bawi\u0142. Przypomn\u0119 ci, \u017ceby\u015b wcze\u015bniej zacz\u0105\u0142 sprz\u0105ta\u0107, to wtedy b\u0119dziesz mia\u0142 na to do\u015b\u0107 si\u0142y”. Warto te\u017c namawia\u0107 dziecko oddawania zb\u0119dnych zabawek. A zamiast moralizowa\u0107, mo\u017cna si\u0119 z nim po prostu pobawi\u0107 w remanent – „na stanie” zostanie to, co naprawd\u0119 jest mu potrzebne, a reszt\u0105 podzieli si\u0119 z innymi. W ten spos\u00f3b nauczy si\u0119, \u017ce nie warto nadmiernie przywi\u0105zywa\u0107 si\u0119 do przedmiot\u00f3w.<\/p>\n
Co jeszcze mo\u017cemy zrobi\u0107, by zapobiec wykszta\u0142ceniu si\u0119 u malucha postawy konsumpcyjnej? Trzeba mu przez ca\u0142e \u017cycie pokazywa\u0107, \u017ce istnieje \u015bwiat wy\u017cszy i \u015bwiat ni\u017cszy. Najlepiej za pomoc\u0105 odpowiedniej literatury. Trzeba dziecku du\u017co czyta\u0107. Ja polecam zw\u0142aszcza ba\u015bnie braci Grimm. Zasypujemy dzieci zabawkami, prezentami, chc\u0105c zapewni\u0107 im to, o czym sami w dzieci\u0144stwie mogli\u015bmy tylko pomarzy\u0107. Czasem tak\u017ce z poczucia winy, \u017ce nie mamy dla nich do\u015b\u0107 czasu. Cz\u0119sto zapominamy jednak, \u017ce nadmiar zabawek mo\u017ce by\u0107 szkodliwy dla rozwoju ma\u0142ego cz\u0142owieka. Co do tego nie mam \u017cadnych w\u0105tpliwo\u015bci. Dla naszych czas\u00f3w charakterystyczne s\u0105 marnotrawstwo i […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[25,7,4],"tags":[16,15,26,136,135],"class_list":["post-217","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-edukacja","category-jak-wybrac","category-zakupy","tag-klocki","tag-lalki","tag-prezenty","tag-zabawki","tag-zakupy"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.zabawki.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/217","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.zabawki.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.zabawki.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.zabawki.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.zabawki.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=217"}],"version-history":[{"count":10,"href":"http:\/\/www.zabawki.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/217\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":428,"href":"http:\/\/www.zabawki.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/217\/revisions\/428"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.zabawki.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=217"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.zabawki.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=217"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.zabawki.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=217"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\nProf. dr Jacek Ho\u0142\u00f3wka <\/font><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"