![\"\"](\"http:\/\/www.zabawki.org\/wp-content\/uploads\/2009\/06\/zabawa.jpg\" "\\"zabawa\\"")
<\/p>\n<\/p>\n
Doro\u015bli s\u0105 przekonani, \u017ce podczas zabaw dzieci ucz\u0105 si\u0119 tylko umiej\u0119tno\u015bci spo\u0142ecznych a wi\u0119c bycia ze sob\u0105, zgodnego wsp\u00f3\u0142dzia\u0142ania, w\u0142a\u015bciwego stosunku do zabawki, dzielenia si\u0119 nimi, itp., Gdy odbieraj\u0105 swoje dzieci z przedszkola pytaj\u0105: Co dzisiaj robili\u015bcie?… <\/em>Najcz\u0119\u015bciej s\u0142ysz\u0105: Bawili\u015bmy si\u0119…<\/em> Czego si\u0119 uczyli\u015bcie?… Niczego, bo przecie\u017c si\u0119 bawili\u015bmy…<\/em> S\u0142ysz\u0105c takie odpowiedzi zatroskani o rozw\u00f3j swoich pociech rodzice s\u0105 zaniepokojeni. Dlatego tak cz\u0119sto s\u0142yszymy: Teraz w przedszkolu dzieci niczego si\u0119 nie ucz\u0105, tylko ca\u0142y czas si\u0119 bawi\u0105… Nie ma ju\u017c w przedszkolach ani czytania, ani pisania, nie wspomn\u0119 ju\u017c o matematyce….. Co to b\u0119dzie w szkole?… Jak one sobie poradz\u0105?… Chyba sama zaczn\u0119 uczy\u0107…<\/em><\/p>\n <\/p>\n Chcia\u0142abym wszystkich rodzic\u00f3w uspokoi\u0107 i zapewni\u0107, \u017ce dzieci w przedszkolach uczy\u0142y si\u0119, ucz\u0105 i b\u0119d\u0105 uczy\u0142y. Nauka w przedszkolu nie polega na siedzeniu przy stoliku nad ksi\u0105\u017ck\u0105 i zeszytem lub pakietami edukacyjnymi, lecz na r\u00f3\u017cnego typu zabawach, dzi\u0119ki kt\u00f3rym bawi\u0105c si\u0119 zdobywaj\u0105 wiadomo\u015bci i umiej\u0119tno\u015bci z r\u00f3\u017cnych dziedzin nauki. Dzieci\u0119ca zabawa tak niedoceniana przez doros\u0142ych to bardzo z\u0142o\u017cony i skomplikowany proces edukacyjny i wychowawczy przygotowuj\u0105cy dzieci do szko\u0142y. Przeanalizuj\u0119 wybrane typy dzieci\u0119cych zabaw z punktu widzenia intensywno\u015bci procesu uczenia si\u0119 i przygotowania do pe\u0142nienia roli ucznia.<\/p>\n Przedszkole jest miejscem, w kt\u00f3rym dzieci maj\u0105 okazj\u0119 do gromadzenia r\u00f3\u017cnych do\u015bwiadcze\u0144, od chwili, gdy si\u0119 rozbior\u0105 w szatni a\u017c do momentu, gdy pod opiek\u0105 doros\u0142ych opuszczaj\u0105 przedszkole. Ze wzgl\u0119du na intensywno\u015b\u0107 uczenia si\u0119 dzieci na terenie przedszkola mo\u017cna wyr\u00f3\u017cni\u0107 kilka obszar\u00f3w aktywno\u015bci: <\/p>\n – zabawy spontaniczne: realizowane s\u0105 w czasie, gdy dzieci mog\u0105 bawi\u0107 si\u0119 wed\u0142ug w\u0142asnego uznania i zainteresowa\u0144;<\/p>\n – zabawy dydaktyczne: sytuacje, w kt\u00f3rych nauczyciel proponuje dzieciom zabaw\u0119 i kieruje ni\u0105;<\/p>\n – zaj\u0119cia edukacyjne: to czas organizowany przez nauczyciela wype\u0142niony zaj\u0119ciami dydaktycznymi, w kt\u00f3rych uczestnicz\u0105 wszystkie dzieci w grupie lub wybrane z jakiego\u015b powodu;<\/p>\n – wydarzenia, w kt\u00f3rych uczestnicz\u0105 dzieci, typu: przedstawienia teatralne, Dzie\u0144 Babci i Dziadka itp.<\/p>\n – sytuacje reguluj\u0105ce pobyt dziecka w przedszkolu: takie jak ubieranie si\u0119, spo\u017cywanie posi\u0142k\u00f3w, pe\u0142nienie dy\u017cur\u00f3w, sprz\u0105tanie itp.<\/p>\n Z intensywnym procesem uczenia si\u0119 dzieci najcz\u0119\u015bciej kojarz\u0105 si\u0119 zabawy dydaktyczne i zaj\u0119cia edukacyjne. Rzadko, kto dostrzega, \u017ce dzieci ucz\u0105 si\u0119 tak\u017ce podczas zabaw spontanicznych i sytuacji organizacyjno – porz\u0105dkowych. Podobnie uwa\u017ca si\u0119, \u017ce dzieci intensywnie ucz\u0105 si\u0119 (piosenek, wierszyk\u00f3w) tylko przygotowuj\u0105c si\u0119 do wyst\u0119p\u00f3w z okazji Dnia Babci i Dziadka czy Matki i Ojca. Natomiast sama uroczysto\u015b\u0107 to tylko prezentacja tego, czego si\u0119 nauczy\u0142y. Nic bardziej b\u0142\u0119dnego. Dziecko nabywa wiadomo\u015bci i umiej\u0119tno\u015bci w ka\u017cdej sytuacji, w ka\u017cdym momencie pobytu w przedszkolu tylko raz jest to proces uczenia si\u0119 bardziej innym razem mniej intensywny.<\/p>\n Najcz\u0119\u015bciej doro\u015bli nie doceniaj\u0105 dzieci\u0119cej zabawy i nie dostrzegaj\u0105 w jej warto\u015bci kszta\u0142c\u0105cych, dlatego spr\u00f3buj\u0119 przeanalizowa\u0107 zabawy spontaniczne i tematyczne z punktu widzenia niebywale intensywnego procesu uczenia si\u0119. Uwa\u017cam te\u017c, \u017ce w dzieci\u0119cej zabawie proces uczenia si\u0119 jest najlepiej dopasowany do mo\u017cliwo\u015bci dzieci i ich potrzeb rozwojowych. <\/p>\n Zabawy spontaniczne dzieci podejmuj\u0105 z potrzeby wewn\u0119trznej po to, aby zgromadzi\u0107 maksymalnie du\u017co do\u015bwiadcze\u0144 niezb\u0119dnych do budowania schemat\u00f3w poznawczych, oswajania si\u0119 z trudnymi sytuacjami \u017cyciowymi i dla doskonalenia nabytych ju\u017c umiej\u0119tno\u015bci. Na przyk\u0142ad zabawa \u015awi\u0119to pluszowego misia<\/em> ma pom\u00f3c dzieciom w zrozumieniu sensu wymiany jeden do jednego<\/em> w sytuacji kupna i sprzeda\u017cy. Dziecko posiadaj\u0105ce w woreczku \u017cetony (pieni\u0105dze) mo\u017ce wymieni\u0107 je na cukierki (k\u00f3\u0142eczka), ciastka (ma\u0142e klocki) dla misia, kt\u00f3ry dzisiaj obchodzi urodziny. Wymiana wygl\u0105da tak: za jeden pieni\u0105\u017cek (\u017ceton) mo\u017cna kupi\u0107 jeden cukierek (k\u00f3\u0142eczko) a za dwa pieni\u0105\u017cki (\u017cetony) a\u017c dwa cukierki. Gdy dziecko ju\u017c zgromadzi takie proste do\u015bwiadczenia, przebieg kupna i sprzeda\u017cy mo\u017cna utrudni\u0107 poprzez zawarcie nowej umowy np. cztery pieni\u0105\u017cki (\u017cetony) trzeba da\u0107 za ma\u0142\u0105 zabawk\u0119 dla misia, ale a\u017c dziewi\u0119\u0107 za ksi\u0105\u017ck\u0119.<\/p>\n Z obserwacji zabaw spontanicznych wynika, \u017ce dzieciom nie jest oboj\u0119tne, w co si\u0119 bawi\u0105 i jak. Podstawowe znaczenie maj\u0105 ich aktualne potrzeby i zainteresowania. Podejmuj\u0105c zabaw\u0119 dziecko organizuje j\u0105 w taki spos\u00f3b, aby zgromadzi\u0107 mo\u017cliwie du\u017co do\u015bwiadcze\u0144 do zbudowania w swoim umy\u015ble schematu intelektualnego. Do tego u\u017cywa dost\u0119pnych przedmiot\u00f3w, kt\u00f3rym nadaje umowne znaczenie. Bawi si\u0119 tak d\u0142ugo (powtarza dany schemat) dop\u00f3ki nie zostanie on zbudowany. W kolejnych zabawach z tej serii zwi\u0119ksza liczb\u0119 przedmiot\u00f3w, bo dzi\u0119ki nim zabawa wzbogaca si\u0119, gromadzone do\u015bwiadczenia s\u0105 bogatsze a kolejny schemat tworzony w umy\u015ble dziecka jest na wy\u017cszym poziomie rozwoju intelektualnego. Przy okazji te\u017c wyd\u0142u\u017ca si\u0119 czas trwania zabawy (skupienie uwagi na danej czynno\u015bci) i dziecko nazywa to, co robi (mowa g\u0142o\u015bna do samego siebie). Pomaga to w nadawaniu intelektualnego znaczenia gromadzonym do\u015bwiadczeniom.<\/p>\n <\/p>\n O tym, \u017ce do\u015bwiadczenia gromadzone podczas zabawy s\u0105 wa\u017cne dla dziecka \u015bwiadczy jego ogromne zaanga\u017cowanie: jest poch\u0142oni\u0119te, np. budowaniem z klock\u00f3w wie\u017cy, a gdy konstrukcja si\u0119 ulegnie katastrofie, \u015bmieje si\u0119 i z rado\u015bci\u0105 tworzy now\u0105 wie\u017c\u0119. Jest to niew\u0105tpliwie intensywny proces uczenia si\u0119. Dziecko potrafi swoimi my\u015blami obj\u0105\u0107 coraz to wi\u0119cej cz\u0119\u015bci (klocki), kt\u00f3re daj\u0105 si\u0119 po\u0142\u0105czy\u0107 w ca\u0142o\u015b\u0107 typu: jeden na drugim. Je\u017celi taka zabawa trwa d\u0142u\u017cej dostrzec mo\u017cna wzrost precyzji wykonywanych czynno\u015bci (nabieranie wprawy).<\/p>\n Z analizy zabaw spontanicznie podejmowanych przez dziecko wynika jeszcze jedno wa\u017cne spostrze\u017cenie. Niekt\u00f3re dzieci bawi\u0105 si\u0119 w te same zabawy wielokrotnie wzbogacaj\u0105c ich przebieg w kolejnych wariantach i wyd\u0142u\u017caj\u0105c czas trwania. Inne bawi\u0105 si\u0119 tylko kilka razy, ale ka\u017cda nast\u0119pna zabawa z tej serii jest bogatsza a mimo to przechodz\u0105 do nowej dzia\u0142alno\u015bci. Ma to zwi\u0105zek z indywidualn\u0105 efektywno\u015bci\u0105 uczenia si\u0119. Jednym dzieciom wystarczy kilka do\u015bwiadcze\u0144 dla ukszta\u0142towania schematu i stosowania go w sytuacjach codziennych innym o wiele wi\u0119cej.<\/p>\n Skracanie czasu, w kt\u00f3rym dzieci mog\u0105 si\u0119 bawi\u0107, w co chc\u0105 i jak chc\u0105 <\/em>k\u0142adzie si\u0119 cieniem na rozwoju umys\u0142owym zw\u0142aszcza tych dzieci, kt\u00f3re potrzebuj\u0105 wi\u0119cej do\u015bwiadcze\u0144. Je\u017celi doros\u0142emu zale\u017cy na tym, aby dziecko si\u0119 dobrze rozwija\u0142o nale\u017cy:<\/p>\n – zadba\u0107 o to, aby bawi\u0142o si\u0119 mo\u017cliwie d\u0142ugo, gdy\u017c jest to okazja do zgromadzenia wi\u0119kszej porcji do\u015bwiadcze\u0144;<\/p>\n – pochyli\u0107 si\u0119 nad bawi\u0105cym si\u0119 dzieckiem i spyta\u0107, w co si\u0119 bawi wyra\u017caj\u0105c swoje zadowolenie celem nadania specjalnego znaczenia dzieci\u0119cej dzia\u0142alno\u015bci;<\/p>\n – podsun\u0105\u0107 kilka nowych przedmiot\u00f3w pasuj\u0105cych do zabawy wzbogacaj\u0105c w ten spos\u00f3b tematyk\u0119 zabawy o nowe w\u0105tki.<\/p>\n Zabawy s\u0105 te\u017c sposobem oswajania si\u0119 dzieci z trudnymi sytuacjami i kszta\u0142towania wa\u017cnych umiej\u0119tno\u015bci. Ma to najcz\u0119\u015bciej miejsce w trakcie zabaw tematycznych np. choroba i leczenie, w szko\u0142\u0119, czy w podr\u00f3\u017ce. Podejmowanie takich zabaw ma bezpo\u015bredni zwi\u0105zek z tym, czego dzieci doznaj\u0105 i co prze\u017cywaj\u0105. Kiedy s\u0105 zdrowe rzadko inicjuj\u0105 takie zabawy, ale w czasie epidemii grypy lub po przebytej chorobie lecz\u0105 swoje zabawki pokazuj\u0105c to, czego same do\u015bwiadczy\u0142y. Wszystko to \u201eprzerabiaj\u0105” podczas zabawy, aby oswoi\u0107 si\u0119 chorob\u0105 i dobrze przygotowa\u0107 si\u0119 do podobnej sytuacji.<\/p>\n Dzieci pi\u0119cioletnie i sze\u015bcioletnie fascynuje zabawa w szko\u0142\u0119. <\/em>Na niby sadzaj\u0105 swoje zabawki na krzese\u0142kach, a same odgrywaj\u0105 rol\u0119 nauczyciela. Z przebiegu zabawy mo\u017cna wnioskowa\u0107, \u017ce, nie chodzi im wcale o pe\u0142nienie wiod\u0105cej roli nauczyciela, lecz raczej o zapoznanie si\u0119 z tym, co je czeka ze strony nauczyciela. Chc\u0105 tak\u017ce nauczy\u0107 si\u0119, w jaki spos\u00f3b spe\u0142nia\u0107 jego oczekiwania. W miar\u0119 gromadzenia wiadomo\u015bci o szkole, kolejne zabawy z tej serii b\u0119d\u0105 bogatsze a to oznacza, \u017ce bawi\u0105ce si\u0119 dzieci b\u0119d\u0105 coraz lepiej przygotowane do pe\u0142nienia roli ma\u0142ego ucznia.<\/p>\n Tak wi\u0119c dziecko podejmuje zabaw\u0119 tematyczn\u0105 z wewn\u0119trznej potrzeby, aby oswoi\u0107 si\u0119 z sytuacj\u0105 dla niego trudn\u0105 i jednocze\u015bnie wa\u017cn\u0105. Chce dobrze przygotowa\u0107 si\u0119 do sytuacji, kt\u00f3ra si\u0119 zdarzy. Dlatego organizuj\u0105c zabaw\u0119 d\u0105\u017cy do tego, aby sytuacja zabawowa by\u0142a maksymalnie zbli\u017cona do sytuacji \u017cyciowej. Dotyczy to postaci, realizowanych przez dziecko czynno\u015bci, towarzysz\u0105cych zabawie rozm\u00f3w, a tak\u017ce u\u017cywanych przedmiot\u00f3w. W trakcie odgrywania roli np. nauczyciela dziecko wykonuje czynno\u015bci w takim porz\u0105dku, jak to bywa w sytuacjach \u017cyciowych. Dotyczy to tak\u017ce wypowiadanych kwestii, gdy\u017c chce w ten spos\u00f3b zrozumie\u0107 sens odtwarzanej sytuacji \u017cyciowej i opanowa\u0107 regu\u0142y dzia\u0142ania. Nadaje przedmiotom u\u017cywanym w zabawie umowny sens np. patyk z zabawie choroba i leczenie<\/em> jest termometrem a w zabawie w szko\u0142\u0119 <\/em>wskaz\u00f3wk\u0105 do pokazywania na tablicy. D\u0105\u017cy do realizowania serii zabaw o tej samej tematyce i dba, aby ka\u017cda nast\u0119pna zabawa by\u0142a bogatsza o wcze\u015bniej zdobyte do\u015bwiadczenia. Opanowanie tych czynno\u015bci jest dla dziecka trudne, dlatego dla nabrania wprawy musi je powtarza\u0107 wiele razy. Kiedy czuje, \u017ce ju\u017c wie wszystko, co chce wiedzie\u0107, traci zainteresowanie zabaw\u0105 i podejmuje now\u0105, stosownie do swych potrzeb?<\/p>\n Zabawy tematyczne podobnie jak swobodne pe\u0142ni\u0105 niebywale wa\u017cn\u0105 funkcj\u0119 w procesie kszta\u0142towania dzieci\u0119cych wiadomo\u015bci i nabywania umiej\u0119tno\u015bci. Dlatego dzieci maj\u0105 bawi\u0107 si\u0119 mo\u017cliwie cz\u0119sto a zadaniem doros\u0142ego jest sk\u0142ania\u0107 je do przed\u0142u\u017cenia czasu trwania zabawy i wzbogacania jej. Nie jest to wcale trudne, wystarczy rozmow\u0105 zach\u0119ci\u0107 dziecko do zabawy i pom\u00f3c j\u0105 organizowa\u0107. Gdy ju\u017c si\u0119 bawi trzeba je obdarzy\u0107 uwag\u0105, aby nada\u0107 zabawie specjalne znaczenie. Warto te\u017c zadba\u0107 o takie sytuacje \u017cyciowe, dzi\u0119ki kt\u00f3rym dziecko wzbogaci swoj\u0105 wiedz\u0119 i kt\u00f3re b\u0119d\u0105 odtwarzane w zabawie.<\/p>\n Ko\u0144cz\u0105c rozwa\u017cania o tym, jak intensywnie dzieci ucz\u0105 si\u0119 podczas zabaw w przedszkolu, chcia\u0142abym zach\u0119ci\u0107 rodzic\u00f3w do stwarzania podobnych warunk\u00f3w do podejmowania przez dzieci zabaw w domu gdy\u017c dzieci:<\/p>\n – podejmuj\u0105 i realizuj\u0105 zabawy z przyjemno\u015bci\u0105 a nie z obowi\u0105zku, dlatego trzeba wszystko zrobi\u0107, aby chcia\u0142y si\u0119 bawi\u0107;<\/p>\n – realizuj\u0105 je na niby<\/em>, ale na wz\u00f3r i podobie\u0144stwo \u015bwiata realnego. Konwencja na niby<\/em> sprzyja poczuciu bezpiecze\u0144stwa i dzieci mog\u0105 \u0107wiczy\u0107 te umiej\u0119tno\u015bci, kt\u00f3re potem wykorzystaj\u0105 w sytuacjach \u017cyciowych (maj\u0105 oswoi\u0107 si\u0119 z nimi i nauczy\u0107 przewidywania, co si\u0119 zdarzy\u0107 mo\u017ce);<\/p>\n – podczas zabaw potrafi\u0105 skupi\u0107 uwag\u0119 przez czas d\u0142u\u017cszy na jednej czynno\u015bci a podsuwane przedmioty pozwol\u0105 na rozw\u00f3j zabawy i jej modyfikacj\u0119;<\/p>\n – bardzo intensywnie si\u0119 ucz\u0105: gromadz\u0105 du\u017co do\u015bwiadcze\u0144 i przetwarzaj\u0105 je w schematy umys\u0142owe dzi\u0119ki temu wzbogacaj\u0105 swoj\u0105 wiedz\u0119 i doskonal\u0105 umiej\u0119tno\u015bci.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Doro\u015bli s\u0105 przekonani, \u017ce podczas zabaw dzieci ucz\u0105 si\u0119 tylko umiej\u0119tno\u015bci spo\u0142ecznych a wi\u0119c bycia ze sob\u0105, zgodnego wsp\u00f3\u0142dzia\u0142ania, w\u0142a\u015bciwego stosunku do zabawki, dzielenia si\u0119 nimi, itp., Gdy odbieraj\u0105 swoje dzieci z przedszkola pytaj\u0105: Co dzisiaj robili\u015bcie?… Najcz\u0119\u015bciej s\u0142ysz\u0105: Bawili\u015bmy si\u0119… Czego si\u0119 uczyli\u015bcie?… Niczego, bo przecie\u017c si\u0119 bawili\u015bmy… S\u0142ysz\u0105c takie odpowiedzi zatroskani o rozw\u00f3j […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[25,10,11],"tags":[139,136,72],"class_list":["post-542","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-edukacja","category-rozwoj-dziecka","category-zabawa","tag-zabawa","tag-zabawki","tag-zabawy"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.zabawki.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/542","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.zabawki.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.zabawki.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.zabawki.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.zabawki.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=542"}],"version-history":[{"count":2,"href":"http:\/\/www.zabawki.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/542\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":544,"href":"http:\/\/www.zabawki.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/542\/revisions\/544"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.zabawki.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=542"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.zabawki.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=542"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.zabawki.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=542"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}